Fındıq ağaclarının yetişdirilməsi üçün uyğun şərait
Fındıq ağacı (Corylus avellana) həm məhsuldarlığı, həm də təbii gözəlliyi ilə seçilən qiymətli bitkilərdən biridir. Müxtəlif iqlim şəraitinə uyğunlaşa bilməsi və dadlı məhsul verməsi səbəbindən fındıq ağacları həm kommersiya məqsədilə, həm də bağçılıqda geniş şəkildə yetişdirilir.
Fındıq Ağacının Yetişdirilməsi üçün Uyğun Şərait
Fındıq ağacları müxtəlif torpaq növlərində inkişaf edə bilsə də, yaxşı drenaj olunan, münbit torpaqlara üstünlük verir. Ağacın sağlam böyüməsi və yüksək məhsuldarlıq göstərməsi üçün günəşli və ya qismən kölgəli ərazilər daha uyğundur.
Fındıq ağacları soyuq havalara davamlı olması ilə tanınır. Lakin xüsusilə gənc ağacların inkişaf mərhələsində düzgün qulluq və müntəzəm suvarma vacibdir.
Fındıq Ağacının Əkilməsi
Fındıq tinglərinin əkilməsi üçün ən uyğun dövr ağacın vegetativ fəaliyyətdən kənarda olduğu payızın sonu və erkən yaz aylarıdır. Ting üçün hazırlanmış çuxur kök sistemindən təxminən iki dəfə geniş olmalıdır.
Əkin zamanı kök boğazının torpaq səviyyəsində qalmasına diqqət edilməlidir. Ting torpaqla örtüldükdən sonra torpaq yüngülcə sıxılmalı və bol suvarılmalıdır.
Yüksək məhsuldarlıq əldə etmək üçün ən azı iki müxtəlif fındıq sortunun əkilməsi tövsiyə olunur. Bu, çarpaz tozlanmanı yaxşılaşdırır və məhsulun formalaşmasına müsbət təsir göstərir.
Fındıq Ağaclarına Qulluq
Fındıq ağaclarının sağlam inkişafı üçün müntəzəm qulluq tədbirləri həyata keçirilməlidir. Ağacın dibindən çıxan pöhrələr, qurumuş, zədələnmiş və bir-birinə mane olan budaqlar mütəmadi olaraq budanmalıdır.
Budama ağacın daha açıq və sağlam quruluşa malik olmasına, hava dövranının yaxşılaşmasına və məhsuldarlığın artmasına kömək edir.
Quraq hava şəraitində, xüsusilə gənc ağacların müntəzəm suvarılması vacibdir. Torpağın nəmliyinin qorunması kök sisteminin inkişafına və məhsulun keyfiyyətinə müsbət təsir göstərir.
Dibçəkdə Fındıq Ağacı Yetişdirmək Mümkündürmü?
Fındıq ağaclarını böyük dibçəklərdə də yetişdirmək mümkündür. Bunun üçün daha kiçik ölçülü və ya cırtdan sortlara üstünlük verilməsi məsləhətdir.
Dibçəyin həcmi təxminən 50–60 litr olmalı və yaxşı drenaj dəlikləri ilə təchiz edilməlidir. Torpaq qarışığı keyfiyyətli, qida maddələri ilə zəngin və yaxşı su keçirən olmalıdır.
Dibçəkdə yetişdirilən fındıq ağacları torpaqda yetişən ağaclara nisbətən daha tez-tez suvarılmağa ehtiyac duyur. Vegetasiya dövründə balanslaşdırılmış maye gübrələrdən istifadə etmək də faydalıdır. Bir neçə ildən bir torpağın yenilənməsi və ya ağacın daha böyük dibçəyə köçürülməsi tövsiyə olunur.
Fındıq Ağacının Çiçəklənməsi və Məhsulvermə Dövrü
Fındıq ağaclarının çiçəklənməsi yazın ilk əlamətlərindən biri hesab olunur. Çiçəkləmə adətən yarpaqlar açılmamışdan əvvəl, qışın sonu və erkən yaz aylarında baş verir.
Erkək çiçəklər sarı rəngli, sallanan sırğalara bənzəyir və külək vasitəsilə tozcuqları yayır. Dişi çiçəklər isə daha kiçik və qırmızı rəngli olur.
Tozlanmadan sonra fındıq meyvələri inkişaf etməyə başlayır və yay boyunca yetişir. Məhsul yığımı adətən avqustun sonundan oktyabr ayına qədər davam edir.
Fındıqların yetişdiyini qabıqlarının yaşıl rəngdən sarımtıl rəngə çevrilməsindən və meyvənin budaqdan asanlıqla ayrılmasından bilmək mümkündür. Hazır fındıqlar əl ilə toplana və ya təbii şəkildə yerə düşdükdən sonra yığıla bilər.
Nəticə
Fındıq ağaclarının yetişdirilməsi üçün düzgün torpaq seçimi, kifayət qədər günəş işığı, müntəzəm suvarma və düzgün budama əsas şərtlərdir. Uyğun şərait yaradıldıqda fındıq ağacları uzun illər ərzində sağlam inkişaf edə və yüksək keyfiyyətli məhsul verə bilər.